Eén gemeente Salland waarin Raalte en Olst-Wijhe samengaan? Niet doen! Wel doen! Dat blijkt uit de maandelijkse enquête van Salland1 en HierinSalland. Van de 305 mensen die de vraag beantwoordden, zijn er 148 vóór een fusie en 147 tegen. Tien deelnemers hebben geen mening.
De enquête ging in juni over een fusie tussen Raalte en Olst-Wijhe. Gemeenten werken ambtelijk al samen. En beiden hebben een te groot gemeentehuis. De enquête levert dus geen duidelijk mandaat op voor een samenvoeging, maar evenmin een duidelijke afwijzing. De mogelijke fusie leeft wel: een ruime meerderheid wist al dat beide gemeenten verschillende taken gezamenlijk uitvoeren. Van de respondenten antwoordde 62 procent dat te weten, 21 procent wist er “een beetje” van en 18 procent niet.
Weinig vertrouwen in de voordelen
Wie vóór een fusie is, ziet vooral kansen in een sterkere positie richting provincie en Rijk. Dat voordeel werd 74 keer genoemd. Ook meer deskundigheid binnen de gemeentelijke organisatie scoort relatief hoog, met 65 antwoorden. Lagere kosten werden 42 keer genoemd.
Opvallend is dat de grootste groep helemaal geen voordeel ziet: 103 deelnemers kozen voor die mogelijkheid. Slechts veertien mensen verwachten dat een fusie tot betere dienstverlening leidt. Ook over de vaak genoemde besparing op externe adviseurs zijn de deelnemers tot op de persoon verdeeld. Van de respondenten denken er 151 dat een grotere gemeente minder externe deskundigen hoeft in te huren; 153 denken van niet.
Angst voor verlies van identiteit en nabijheid
Het meest genoemde nadeel is het verlies van de lokale identiteit. Dat antwoord werd 88 keer gegeven. Ook de grotere afstand tussen gemeentebestuur en inwoners baart veel mensen zorgen: 75 respondenten noemden dat als bezwaar. Bijna evenveel deelnemers, 71, zien helemaal geen nadeel.
Grotere bureaucratie werd veertig keer genoemd. Hogere kosten zijn met zeventien antwoorden een minder grote zorg. Dertien deelnemers droegen zelf een ander mogelijk nadeel aan.
Vooral de positie van de kleinere dorpen roept twijfel op. Gevraagd of kernen als Heeten, Luttenberg, Broekland, Middel, Boerhaar en Wesepe in een grotere gemeente voldoende aandacht zouden houden, antwoordde precies de helft: “nee, waarschijnlijk niet”. Slechts 39 procent denkt dat die aandacht waarschijnlijk wel behouden blijft. Elf procent weet het niet.
Liever twee gemeentehuizen dan één winnaar
Ook de vraag waar het gemeentehuis van een nieuwe gemeente Salland zou moeten komen, levert geen duidelijke overwinning voor Raalte of Wijhe op. De grootste groep, 105 deelnemers, wil beide locaties behouden. Raalte kreeg 79 stemmen en Wijhe 36. Een nieuw, centraal gelegen gemeentehuis kreeg steun van 27 deelnemers; 55 mensen hebben hierover geen mening.
De voorkeur voor de schaal van het gemeentebestuur sluit daarbij aan. De meeste deelnemers kiezen voor een middelgrote gemeente ter grootte van Raalte en Olst-Wijhe samen: 139 stemmen. Bijna evenveel mensen, 133, houden het liever klein zoals nu. Slechts 23 deelnemers willen een nog grotere gemeente door meer gemeenten samen te voegen.
Eventuele besparing vooral naar de dorpen
Mocht een fusie geld opleveren, dan moet dat volgens de meeste deelnemers als eerste worden besteed aan de leefbaarheid van de dorpen. Die bestemming werd negentig keer gekozen. Daarna volgen lagere lasten voor inwoners, met 77 stemmen.
Natuur en klimaat kregen veertig stemmen. Wegen en verkeer staan met zeventien antwoorden onderaan.
De drie meegeleverde reacties op de open vraag laten de tegenstelling nog eens zien. De één noemt zich fel tegenstander van schaalvergroting. Een ander ziet geldbesparing als belangrijkste reden om wel te fuseren. Een derde deelnemer denkt zelfs groter en ziet graag één toekomstgerichte gemeente die ook vanuit Deventer wordt gevormd.
De uitkomst is daarmee duidelijk in haar onduidelijkheid: inwoners zien mogelijke voordelen van samenwerking, maar zijn zeer terughoudend zodra samenwerking verandert in schaalvergroting. Een gemeente Salland verdeelt de deelnemers niet in een meerderheid en een minderheid. Ze deelt ze vrijwel precies doormidden.
De enquête van augustus gaat over hoeveel ruimte we de auto nog geven. Je kunt die hier invullen.
