In Nederland is al langere tijd sprake van een tekort aan woonplekken voor mensen met een ernstige beperking. Vooral voor mensen met een zeer ernstige meervoudige beperking (ZEMB) is het vinden van een passende plek vaak moeilijk. Toch laat de situatie rondom Erve Steenbruggen in Olst zien dat dit probleem complexer ligt dan alleen een tekort aan plekken.
De nieuwe zorg locatie, ontwikkeld door de Parabool, is namelijk nog niet volledig gevuld. Dat roept vragen op: hoe kan er landelijk sprake zijn van schaarste, terwijl er tegelijkertijd plekken beschikbaar zijn?
Intensieve zorg maar beperkte mogelijkheden
Een belangrijke verklaring ligt met name in de complexiteit van de doelgroep. Mensen met een zeer ernstige meervoudige beperking hebben 24 uur per dag zorg en begeleiding nodig. Dat betekent niet dat elke zorginstelling deze zorg daadwerkelijk kan bieden en dat de woonplekken speciaal ingericht moeten worden.
Volgens projectleider Evelien Klunder is de locatie in Olst juist ontwikkeld om aan deze behoefte te voldoen. Toch blijkt in de praktijk dat het vinden van geschikte bewoners minder vanzelfsprekend is dan vooraf werd gedacht. De verwachting dat de locatie snel vol zou zitten is tot nu toe niet uitgekomen.
Uitstellen van zorgkeuzes door ouders
Een andere belangrijke factor in dit verhaal is de rol van ouders. Voor veel gezinnen is het moment waarop hun kind uit huis gaat een grote en emotionele stap. Zeker wanneer ouders jarenlang thuis intensieve zorg hebben verleend, kan het moeilijk zijn om die zorg los te laten.
Henri Rorije herkent dat spanningsveld. Zijn dochter Lieke komt bij Erve Steebruggen wonen, na een jarenlange zoektocht voor een geschikte woonplek. Hij geeft aan dat het vinden van een geschikte plek lastig is, maar dat ouders ook zelf moeten beslissen wanneer ze eraan toe zijn.
Volgens hem speelt dit mogelijk een rol bij het feit dat nieuwe locaties niet direct gevuld worden. Sommige ouders wachten langer, terwijl anderen juist vroeg beginnen met zoeken om wachttijden voor te zijn.
Bekendheid en timing
Naast de emotionele factor speelt ook bekendheid een rol. Nieuwe zorglocaties moeten hun plek nog vinden binnen het netwerk van zorgorganisaties, verwijzers en ouders. Daardoor kan het even duren voordat een locatie volledig in beeld is bij de doelgroep. Daarnaast is ook timing belangrijk
Ouders zoeken vaak pas actief naar een woonplek wanneer hun kind de leeftijd van achttien bereikt of wanneer de zorg thuis te zwaar wordt. Als een nieuwe locatie precies in een andere fase opent kan het zijn dat client en zorgaanbieder elkaar net mislopen.
Regionale verschillen in vraag en aanbod
Volgens de Gemeente Olst-Wijhe is het belangrijk om het verschil te zien tussen landelijke en regionale cijfers. Landelijk kan er sprake zijn van een tekort, terwijl dat lokaal anders ligt, zoals in Salland dus. De gemeente geeft aan dat zij binnen de eigen regio geen duidelijk tekort herkennen.
Daarnaast heeft de gemeente zelf geen inzicht in wachtlijsten, omdat deze worden beheerd via de Wet langdurige zorg (WLZ) door het zorgkantoor. Deze regionale verschillen kunnen verklaren waarom een locatie zoals Erve Steenbruggen nog niet vol zit, terwijl er op andere plekken juist lange wachttijden zijn.
Passende zorg vraagt meer dan alleen voldoende plekken
De situatie laat zien dat het probleem niet alleen draait om het aantal beschikbare woonplekken, maar vooral om de aansluiting tussen vraag en aanbod. Niet elke plek is geschikt voor iedere cliënt en ook het moment waarop iemand verhuist speelt een belangrijke rol.
Daarnaast blijven bewoners vaak langdurig op een plek wonen, waardoor de doorstroming beperkt is. Dit zorgt ervoor dat er op sommige plekken wachtlijsten ontstaan, terwijl nieuwe locaties nog bewoners zoeken.
Tegelijkertijd blijft het ontwikkelen van passende zorglocaties essentieel. Voor mensen met een ernstige beperking betekent een geschikte woonplek meer dan alleen zorg: het gaat om veiligheid, structuur en kwaliteit van leven. Voor ouders kan dit bovendien verlichting bieden in de dagelijkse zorg.
Zoals Henri Rorije aangeeft, vraagt de zorg voor zijn dochter continu aandacht. Een passende woonplek kan daarom niet alleen het leven van de cliënt verbeteren, maar ook dat van het gezin.
De uitdaging voor de toekomst
De situatie rond Erve Steenbruggen laat zien dat het tekort aan zorgplekken niet alleen draait om aantallen, maar vooral om timing, keuzes en afstemming. Zolang vraag en aanbod niet goed op elkaar aansluiten, kan het voorkomen dat er tegelijkertijd wachtlijsten en lege plekken bestaan. De uitdaging voor de toekomst ligt daarom niet alleen in het bouwen van nieuwe locaties, maar vooral in het beter verbinden van zorgaanbieders, cliënten en ouders.
Op zaterdag 13 juni organiseert de Parabool een kijkdag op de locatie Erve Steenbruggen. De bouwhekken worden dan opengezet en dan is er mogelijkheid om vragen te stellen en rond te kijken. Meer informatie hierover valt te vinden op de website van de Parabool.
Tip Salland1:
Stuur een e-mail naar redactie@salland1.nl
